Każdy właściciel nieruchomości powinien zadbać o założenie dla niej księgi wieczystej. W tym celu do odpowiedniego oddziału Sądu Rejonowego należy złożyć stosowny wniosek o założenie księgi wieczystej oraz uiścić opłatę sądową w wysokości 60 złotych. Należy pamiętać o tym , aby stan prawny ujawniony w księdze wieczystej był zgodny z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Obowiązek ten leży nie tylko w gestii jej właściciela, ale również osób mających określone prawa do takiego budynku.
W jakich sytuacjach konieczne jest więc zakładanie ksiąg wieczystych dla nieruchomości? Otóż robi się to w przypadku nowo powstałych budynków lub dla takich, które nie posiadały wcześniej takiego dokumentu (ewentualnie w przypadku, gdy księga uległa zniszczeniu). Stosowny wniosek powinien zawierać takie informacje jak :
- oznaczenie nieruchomości wraz z miejscem jej położenia oraz sposobem korzystania z niej,
- listę wszystkich osób uprawnionych do korzystania z nieruchomości,
- powołanie tytułu własności nieruchomości,
- wyszczególnienie obciążających nieruchomość praw rzeczowych lub ograniczeń w jej rozporządzaniu.
Do wniosku sądowego powinny być dołączone dokumenty stwierdzające nabycie własności nieruchomości oraz te stanowiące podstawę do jej oznaczenia (wypis z ewidencji gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej). W postępowaniu o złożenie księgi wieczystej sąd przeprowadza analizę dowodową wszystkich złożonych dokumentów i na tej podstawie wydaje swoją decyzję. Postępowanie to ma charakter nieprocesowy.